SWIFT The global provider of secure financial
messaging services

Home
>
Onderzoek VS naar de financiering van terrorisme en de rol van SWIFT

Onderzoek VS naar de financiering van terrorisme en de rol van SWIFT

Een samenvatting van de ontwikkelingen in het SWIFT dossier tot vandaag

Published on 16 Mars 2007

Bij de aanvang van 2007, vatten wij hieronder de gebeurtenissen van 2006 samen na de onthulling door VS kranten van het VS onderzoek naar de financiering van terrorisme en de rol van SWIFT.

Op 23 juni verscheen in de New York Times, gevolgd door andere Amerikaanse kranten, een artikel over terrorismebestrijding door de Amerikaanse overheid en de rol die SWIFT daarin speelt.

Na de aanvallen van 11 september, heeft SWIFT gevolg gegeven aan dwingende overheidsbevelen voor het opvorderen van beperkte gegevens voor uitsluitend gebruik in het kader van terrorismebestrijding door het “Office of Foreign Assets Contol” van het Amerikaanse Ministerie van Financiën (“Department of the Treasury”).

De activiteiten van SWIFT in de Verenigde Staten zijn omvangrijk en behelzen ook de opslag van gegevens. Daardoor kan SWIFT het voorwerp uitmaken van rechtsgeldige overheidsbevelen in de VS*. De overheidsbevelen werden in de VS betekend aan SWIFT US en de opgevorderde gegevens werden door SWIFT US ter beschikking gesteld aan de autoriteiten van de VS.

Beschermingen en waarborgen

Welke waarborgen en beschermingen zijn verkregen door SWIFT?
De overheidsbevelen van het Amerikaanse Ministerie van Financiën opgelegd aan SWIFT gelden enkel voor een beperkt aantal gegevens, uitsluitend voor terrorismebestrijding en voor geen ander doeleinde.

Er gelden belangrijke beperkingen voor de manier waarop het Amerikaanse Ministerie van Financiën toegang krijgt tot en gebruik kan maken van de gegevens. Het Amerikaanse Ministerie van Financiën heeft geen toegang tot alle SWIFT gegevens noch kan het gewoon door de gegevens 'bladeren’. Het kan enkel die gegevens zien die beantwoorden aan een doelgerichte zoekopdracht in het kader van een specifiek terrorisme-onderzoek. Zoekopdrachten kunnen enkel gebaseerd zijn op personen, organisaties of daarmee gepaard gaande informatie, die een aantoonbaar verband hebben met een lopend terrorisme-onderzoek of op andere inlichtingen die aantonen dat de gezochte informatie verband houdt met terrorisme.

Het Amerikaanse Ministerie van Financiën kan de gegevens niet doorzoeken voor enig ander doeleinde, zoals 'economische spionage' of als bewijs voor misdrijven die geen verband houden met terrorisme zoals belastingontduiking, witwaspraktijken of enige andere criminele activiteit. Bijgevolg heeft het Amerikaanse Ministerie van Financiën slechts toegang tot een minieme fractie van de beperkte gegevens die SWIFT ter beschikking moet stellen. Van elke zoekopdracht wordt een historiek bijgehouden.

In tegenstelling tot bepaalde ongefundeerde beweringen in de pers en in sommige opinies inzake bescherming van persoonsgegevens, is de naleving van de overheidsbevelen wettelijk, beperkt, doelgericht, beschermd, geauditeerd en onder toezicht. In feite behoudt SWIFT de virtuele controle over de gegevensbehandeling, van het begin tot het einde.

Gelet op de gevoeligheid van SWIFT gegevens en SWIFTs verbintenis om de vertrouwelijkheid van de gegevens van haar leden te vrijwaren, heeft SWIFT met het Amerikaanse Ministerie van Financiën onderhandeld over de omvang van en het toezicht over de overheidsbevelen. Hierdoor heeft SWIFT van de Amerikaanse overheid buitengewone beschermingen en waarborgen bekomen ten aanzien van de aanwending, de vertrouwelijkheid, het toezicht en de controle van de beperkte gegevens die werden overgemaakt als gevolg van de overheidsbevelen.

Deze beschermingen zijn verdergaand en strikter dan de wettelijke verplichtingen van SWIFT. Ze zorgen ervoor dat enkel een beperkt aantal gegevens toegankelijk zijn en dit uitsluitend in het kader van terrorismebestrijding. Bovendien bieden onafhankelijke audits een bijkomende bescherming dat deze waarborgen volledig worden nageleefd.

SWIFT heeft altijd gesteld dat het bij het naleven van de overheidsbevelen op een verantwoordelijke manier heeft gehandeld binnen de wettelijke verplichtingen. De buitengewone beschermingen en controle mechanismen die zijn bekomen van het Amerikaanse Ministerie van Financiën beantwoorden tegelijkertijd aan haar verplichting tot bescherming van de vertrouwelijkheid van de gegevens van haar leden en aan de vereiste om de Europese en US wetten na te leven.

SWIFT bracht zijn Raad van Bestuur en de toezichthoudende Centrale Banken op de hoogte van de overheidsbevelen in de VS. Al onze leden werden reeds in de jaren 90 geïnformeerd over het beleid dat SWIFT voert in het kader van gegevensvrijgave, met inbegrip van het feit dat SWIFT onderhevig kan zijn aan gerechtelijke verzoeken, waaronder dwingende overheidsbevelen. Onze leden op de hoogte brengen van de details van de overheidsbevelen zou in strijd zijn geweest met ons beleid (gepubliceerd op www.swift.com), dat erin bestaat geen commentaar te geven bij gevoelige activiteiten zoals overheidsbevelen.

Juridische onzekerheid

Sinds juni heeft SWIFT samengewerkt met leden van het Europees Parlement en data privacy autoriteiten, waaronder de Belgische Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer en de EU adviesgroep inzake data privacy (“WP29”).

De adviezen van de Belgische Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer en de WP 29 stellen dat SWIFT de bepalingen van de Europese richtlijn inzake data protection 95/46/EC, niet heeft nageleefd. SWIFT is het niet eens met deze adviezen gelet op de ernstige interpretatie problemen die zij stellen omtrent de huidige privacy wetgeving. SWIFT bevindt zich midden in tegenstrijdige bepalingen van Belgische wetten op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en Amerikaanse wetgeving inzake terrorismebestrijding.

Het is vermeldenswaardig dat op 18 augustus 2006, de redacteur van de New York Times zelf is teruggekomen op de eerdere stellingname en nu schreef dat, aangezien het SWIFT programma wettelijk was en er geen enkel bewijs was dat privé gegevens geschonden waren, het programma geheim had moeten blijven (zie www.swift.com).

SWIFT was verheugd dat het Belgische openbaar ministerie op 13 december 2006 aankondigde geen verdere gerechtelijke acties te ondernemen na het bestuderen van het advies van de Belgische Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer en van SWIFTs omvangrijke juridische verweer (zie www.swift.com).

Hoe auditeert SWIFT de toegang van het Amerikaanse Ministerie van Financiën tot de gegevens?
SWIFT besteedt de grootste zorg aan de privacy van zijn gegevens, inclusief de opgevorderde gegevens. SWIFT heeft uitgebreide auditmechanismen bekomen die een uiterst hoge verzekering bieden dat de toegang tot de gegevens uitsluitend beperkt is tot lopende terrorisme-onderzoeken. SWIFT heeft interne auditeurs ter plaatse die elke zoekopdracht verifiëren. Ook externe auditeurs worden betrokken, die bijkomende waarborgen bieden dat aan alle beveiligingen en voorwaarden wordt voldaan.

Transatlantische dialoog

Om deze zaak op te lossen, steunt SWIFT de oproep van de Belgische Eerste Minister Verhofstadt en de Voorzitter van de Europese Centrale Bank Trichet tot een dialoog tussen de EU en de VS, als de meest aangewezen manier om tot de nodige wettelijke zekerheid te komen voor bedrijven die internationaal actief zijn. In december 2006, kondigde EU Vice-Voorzitter Frattini aan dat gesprekken tussen de EU en de VS zouden starten om een wettelijk kader te creëren voor het beschikbaar stellen van financiële inlichtingen in het kader van terrorisme bestrijding met een afdoende gegevensbeveiliging.

Naar de toekomst kijkend — beantwoordend aan bekommernissen inzake data privacy

Tegelijkertijd, en ondanks een meningsverschil met WP29, wenst SWIFT naar de toekomst te kijken. Na constructieve en productieve vergaderingen in december 2006 met verantwoordelijken voor de bescherming van privé-gegevens uit België en de WP29, werkt SWIFT momenteel met zijn gebruikers en de autoriteiten samen aan verschillende belangrijke bekommernissen van de data privacy autoriteiten. Hierbij gaat het o.a. om een verbeterde transparantie voor klanten inzake de verwerking van hun financiële transacties en het onderschrijven van de Europese regelgeving betreffende ‘Safe Harbour’ teneinde de activiteiten van SWIFT US conform te maken met de Europese wetgeving met betrekking tot privé-gegevens.

SWIFT hoopt dat tijdens de komende maanden snel vooruitgang kan worden geboekt met een EU-VS oplossing die juridische zekerheid zal verschaffen voor SWIFT en haar leden. SWIFT moedigt de wetgevende autoriteiten aan beide kanten van de Atlantische Oceaan aan om deze aan de gang zijnde gesprekken te ondersteunen.